Ana səhifə

Azərbaycan Tibb Universitetinin Müalice-profilaktika-ii fakültəsinin 369A qrup tələbəsi Babayeva Fidan


Yüklə 14.22 Kb.
tarix26.06.2016
ölçüsü14.22 Kb.
Azərbaycan Tibb Universitetinin Müalice-profilaktika-II fakültəsinin 369A qrup tələbəsi Babayeva Fidan
İnduktotermiya, fizioloji və müalicəvi təsiri, göstəriş və əks göstərişlər

İnduktotermiya - yüksək və ultrayüksək tezlikli maqnit sahəsinin müalicə məqsədilə istifadə olunmasıdır (inductio-həyəcanlanma, therme-istilik). Üsulun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, bədən səthinə qoyulmuş xüsusi sargacdan (induktor) yüksək tezlikli cərəyan keçərkən onun ətrafında orqanizmə təsır edəcək yüksək tezlikli dəyişən maqnit sahəsi yaranır. Maqnit sahəsi naqili kəsərək onda burulğanlı elektrik cərəyanı yaradır (induktə edir). Yüksək tezlikli maqnit sahəsinin təsirindən elektrik keçiricilik qabiliyyəti yüksək olan toxumalarda xaotik burulğanlı cərəyan yaranır (Fuko cərəyanı). Onların da özünəməxsus xarakterik xüsusiyyəti mühitə yüksək istiliyin ayrılmasıdır. Ayrılan istilik miqdan Coul-Lens qanunu ilə hesablanır. Bu qanuna görə yüksək tezlikli maqnit sahəsinin təsirindən ayrılan istiliyin miqdarı rəqsin tezliyinin kvadratı, maqnit sahəsinin induksiya vektorunun və toxumanın elektrik keçiriciliyinin kvadratı ilə düz mütənasibdir.

Q = kf2B2

burada, k - mütənasiblik əmsalı, - toxumanm xüsusi elektrik keçiriciliyi;



f- təsir edən sahənin tezliyi; B - maqnit induksiyası vektorudur.

Nəticədə şüalanan toxumalarda 8-12 sm dərinlikdə 2-4°C lokal olaraq isinmə, həmçinin xəstənin ümumi bədən hərarətinin isə 0,3-0,9°C yüksəlməsi baş verir. Toxumalarda istiliyin bərabər miqdarda yayılması üçün induktotermiya ilə prosedura 1-2 sm hava məsafəsi ilə verilir. Ən yüksək hərarət həddi proseduranın 10-12-ci dəqiqəsindən başlayır ki, bu müddət ərzində yüksəlmiş qan dövranı vasitəsilə istilik bütün bədənə yayıldığından lokal olaraq toxumalarda yan təsirlər baş vermir.



İstilikdən başqa induktotermiyanın aynlmaz təsiri ossilyator komponentdir ki, bu da özünü hüceyrə, toxuma və subhüceyrə strukturlarında fiziki-kimyəvi dəyişikliklərlə büruzə verir. Maksimal maqnit induksiyalanma effekti maye kristal fosfolipid strukturların membranlarında zülalların üst molekulyar komplekslərində baş verir. Təsir etmənin intensivliyini artırdıqca ossilyator effekt bir o qədər zəifləyir.



İnduktotermiyanm fizioloji və müalicəvi təsiri: Təsir olunan nahiyyədə toxumaların temperaturunun yüksəlməsi kapilyarların, arteriollann və venulaların kəskin genişlənməsinə səbəb olur, fəaliyyəti əzələ tipli olan damarların sayı artır və onlarda qan dövranı güclənir. Arterial kollateralların formalaşması sürətlənir, mikrosırkulyator şəbəkədə anastomozların sayı çoxalır. Histohematik baryerin keçiriciliyinin yüksəlməsi hesabına toxuma tənəffüsü aktivləşir və onların limfoperfuziya sürəti genişlənir. İltihab nahiyyəsində ödem azalır. Hüceyrələrin autoliz məhsullarının dispersliyi yüksəlir və leykositlərin faqositar aktivliyi güclənir ki, bu da iltihab mənbəyində sorulma və dehıdratasıyaya şəraıt yaradır. Fibroblastların və makrofaqların aktivləşməsi zədə nahiyəsində regenerasiya proseslərini stimullaşdırır, toxumalarda degenerativ-distrofik prosesləri və hüceyrə immunitetinin aktivliyini zəiflədir.

Yüksək tezlikli maqnit sahəsi somatik və visseral afferent keçiricilərin keçiricliyini zəiflətdiyindən sonradan sinir sisteminin mərkəzi və periferik şöbələrində oyanıqhğı azaldır. Saya əzələ liflərində tonusun azalması qan damarlanm genışləndırir, onlarda qan təzyıqini kəskin azaldır, bronxlarda, nıədədə, bağırsaqlarda spazmı aradan götürür, öd çıxarıcı və sidik ifrazat yollarında kinetikanı bərpa edir, böyrəklərin süzmə qabiliyyətini stimullaşdınr, azot mübadılə məhsullannın xarıc olmasına şərait yaradır və diurezı artırır.

Beləliklə, induktotermiyanın müalicədə tətbiqi iltihab əleyhinə, damar genişləndirici, ağrı kəsici, antispastik, trofiki və mielorelaksasiya etmək məqsədini güdür.





Göstərişlər: Daxili üzvlərin yanmkəskin və xroniki iltihabi xəstəlikləri (bronxit, pnevmoniya, xolesistit, qlomerulonefrit, prostatit), mədə və on iki barmaq bağırsağın xora xəstəliyi, əzələ kontrakturaları, angiospazm, mübadilə və posttravmatik artrozoartrit, hipertoniya xəstəliyi (I-II mərhələ), Reyno xəstəliyi, bronxial astma, revmatoidli artrit, sidik daşı xəstəliyi, gicişən dermatozlar, sklerodermiya, xroniki ekzema və s.

Əks göstərişlər: Kəskin iltihabi xəstəliklər, ÜİX-yi, implantasiya olunmuş kardiostimulyator, bədəndə hər hansı metal predmetin (qəlpə, ştift) olması, hamiləlik, irinli sinusit, hemorragik insult, kəskin serebroskleroz, fiziki üsullarla müalicəyə olan ümumi əks göstərişlər.

Müalicənin verilmə texnikası: İnduktotermiya ilə müalicə HKB-4 (tezliyi 13,56 MHs), Meqapuls, Ultraterm aparatları ilə aparılır.


Şəkil 1. Yüksəktezlikli maqnit terapiyası zamanı kabel induktorların müxtəlif variantlarda yerləşdirilməsi. A- boylama yastı ilgək; B-yastı girdə ilgək; C-slindrik ilgək.



Şəkil 2. Bronxlar nahiyyəsinə rezonans induktorun qoyuluşu

Xəstə üzərində olan bütün metal əşyaları (saat, üzük, qol- baq və s.) çıxararaq taxtadan olan taxt üzərində oturmuş yaxud uzanmış vəziyyətdə müalicəni qəbul edir. Verilmə nahiyyəsindən asılı olaraq disk və ya kabel elektrodlardan istifadə olunur. Elektrodla dəri arasında 1-2 sm ara qat olur ki, bu məqsədlə bir neçə qat qatlanmış flanel parçadan istifadə olunur. İlgəklər daraqlar vasitəsilə bir-birindən 1 sm məsafədə fıksasiya olunur.



Müalicə vaxtı xəstə bütün induktor boyu bərabər xoş isti hiss edir. Müalicə dozalaşdırılanda xəstənin subyektiv hissiyatı da nəzərə alınmaqla,

zəif (I dərəcə), orta (II dərəcə) və güclü istilik (III dərəcə) dozasında verilir.


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©atelim.com 2016
rəhbərliyinə müraciət