Ana səhifə

İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyi Paytaxt yerli özünüidarəetməsi: beynəlxalq təcrübə və Bakı şəhəri üçün təklif olunan özünüidarə sistemi baki 2009


Yüklə 463.69 Kb.
səhifə6/6
tarix26.06.2016
ölçüsü463.69 Kb.
1   2   3   4   5   6

1) Paytaxtın inkişaf strategiyasının işlənməsi və baş planının işlənməsi;


2) Paytxatda ictimai təhlükəsizliyin təmin olunması;

3) Şəhər nəqliyyatının fəaliyyətinin tənzimlənməsi;

4) Paytaxt əhəmiyyətli mədəniyyət, idman, səhiyyə və təhsil obyektlərinin fəaliyyətinin təmin olunması;

5) Paytaxtın abadlaşdırılması sahəsində fəaliyyətlərin həyata keçirilməsi;

6) Mərkəzləşdirlmiş qaydada əhaliyə göstərilən kommunal xidmətlərin (məsələn, istilik və içməli su təchizatı) reallaşdırılması;

7) Memarlıq, şəhərsalma və arxitektura sahəsində səlahiyyətlər və s.
Bakı şəhərin ərazi vahidləri üzrə fəaliyyət göstərən qəsəbə və rayon bələdiyyələrinin səlahiyyət dairəsinə daxil edilə bilər:

1) Şəhər və ərazi planlaşdırılmasında iştirak

2) Ərazidəki ərazi əhəmiyyətli səhiyyə, təhsil və mədəniyyət obyektlərinin, idman qurğularının saxlanması

3) Ərazinin abadlaşdırılması və məşiət tullantılarının daşınması

4) Küçələrin işıqlandırılması

5) Səyyar ticarətin təşkili üçün icazələrin verilməsi

6) Ərazidaxili yolların saxlanması və s.


Ekspert qurupu hesab edir ki, bu modellərin hər hansının seçilməsindən asılı olmayaraq Bakı şəhər Bələdiyyə Şurasının yaradılması ilə hazırkı formatda fəaliyyətdə göstərən rayon və qəsəbə icra hakimiyyətlərinin fəaliyyətinə xitam verilir, yalnız prezidentin səlahiyyətli təmsilçisi kimi Bakı şəhər icra hakimiyyətinin kiçik aparatı saxlanılır.


Təklf olunan modellərin reallaşdırma imkanları

Bu təkliflər içərisində çətinlik doğura biləcək yeganə məqam merin və şuranın proprosional seçki sistemi əsasında keçirilməsidir. Çünki bu variantın seçilməsi yeni konistitusiya dəyişikliyi olmadan mümkünsüzdür. Azərbaycan konstitusiyasına görə, ölkədə ümumxalq səsverməsi əsasında keçirilən bütün seçkilər mojaritar qaydada keçirilməlidir. Bundan savayı, həm birpilləli, həm də ikipilləli paytaxt yerli özünüidarə institutunun yaradılması ilə bağlı irəli sürülən bütün təkliflərin irəli sürülməsi üçün yalnız Seçki Məcəlləsinə və Bələdiyyələrin statusu haqda qanuna əlavə və dəyişikliklərin edilməsinə, eyni zamanda Bakının inzibati statusunu müəyyənləşdirən qanunun qəbuluna ehtiyac var.


Bir və iki pilləli meriya institutu: üstünlüklər və çatışmazlıqlar
Birpilləli sistemin əsas üstünlükləri:
- İdarəetmə sadədir, çünki səlahiyyətlərin müxtəlif pillələr arasında bölüşdürülməsi zərurəti yoxdur

- İdarəetmə pillələri arasında konflikt istisna olunur

- İnzibati xərclər az olur

- Maliyyə tarazlaşdırmasının tətbiq mexanizmləri daha sadədir


Birpilləli sistemin əsas çatışmazlıqları:
- Səlahiyyətlərin mərkəzləşməsi idarəetmə qərarlarının operativliyini aşağı salır

- İctimai iştirakçılıq imkanlarını məhdudlaşdırır


İkipilləli sistemin əsas üstünlükləri:
- Bu sistemdə idarəetmə vətəndaşlara daha yaxın olduğundan subsidiarlıq prinsipinin praktikada tətbiqi daha effektiv həyata keçirilir;

- İkipilləli sistemdə bələdiyyə qurumları vətəndaşların ehtiyaclarını daha effektiv prioritetləşdirmək imkanı qazanırlar;

- Paytaxtın inzibati ərazi orqanlarının vahid yerli özünüidarə qurumuna (Şəhər Şurasına) iyerarxik bağlılılığın olmaması idarəetmə qərarlarının operativliyini artırır
İkipilləli sistemin əsas çatışmazlıqları:
- İdarəetmə mürəkkəb (səlahiyyətlərin müxtəlif pillələr arasında bölgüsünə ehtiyac var), inzibati xərclər isə yüksəkdir

- İdarəetmə pillələri arasında konflikt qaçılmazdır



Əlavə 1

Bakı şəhər bələdiyyələrinin  siyahısı

 


Sıra sayı

Bələdiyyənin adı

Əhatə etdiyi ərazi vahidləri

Əhalisinin sayı




Binəqədi rayonu




1

Binəqədi bələdiyyəsi

Binəqədi rayonu

112 000

2

Biləcəri bələdiyyəsi

Biləcəri qəsəbəsi

31 000

3

Binəqədi bələdiyyəsi

Binəqədi qəsəbəsi

2 7000

4

Xocəsən bələdiyyəsi

Xocəsən, 28 May və Sulutəpə qəsəbələri

5 500

5

M.Ə.Rəsulzadə bələdiyyəsi

M.Ə. Rəsulzadə qəsəbəsi

44 500

Əzizbəyov rayonu

6

Binə bələdiyyəsi

Binə qəsəbəsi

24 000

7

Buzovna bələdiyyəsi

Buzovna qəsəbəsi

25 000

8

Cilov-Neft Daşları bələdiyyəsi

Cilov və Neft Daşları qəsəbələri

1 800

9

Gürgən-Pirallahı bələdiyyəsi

Gürgən və Pirallahı qəsəbələri

14 500

10

Qala bələdiyyəsi

Qala qəsəbəsi

2 100

11

Mərdəkan bələdiyyəsi

Mərdəkan qəsəbəsi

15 000

12

Şağan bələdiyyəsi

Şağan qəsəbəsi

3 200

13

Şüvəlan bələdiyyəsi

Şüvəlan qəsəbəsi

15 000

14

Türkan bələdiyyəsi

Türkan qəsəbəsi

9 500

15

Zirə bələdiyyəsi

Zirə qəsəbəsi

10 000

Xətai rayonu

16

Xətai bələdiyyəsi

Xətai rayonu

215 000

17

Əhmədli bələdiyyəsi

Əhmədli qəsəbəsi

8 500




Qaradağ rayonu




18

Çeyildağ bələdiyyəsi

Çeyildağ qəsəbəsi

1 000

19

Ələt bələdiyyəsi

Baş Ələt, Ələt, Kotal, Qarakosa, Pirsaat, Şıxlar və Yeni Ələt

13 000

20

Korgöz bələdiyyəsi

Korgöz qəsəbəsi

2 600

21

Qızıldaş bələdiyyəsi

Qızıldaş və Şonqar qəsəbələri

4 000

22

Qobustan bələdiyyəsi

Qobustan qəsəbəsi

13 200

23

Lökbatan bələdiyyəsi

Heybət, Lökbatan və Şubanı qəsəbələri

32 000

24

Müşfiqabad bələdiyyəsi

Müşfiqabad qəsəbəsi

8 500

25

Puta bələdiyyəsi

Puta qəsəbəsi

1 000

26

Sahil bələdiyyəsi

Qaradağ və Sahil qəsəbələri

22 500

27

Səngəçal bələdiyyəsi

Səngəçal qəsəbəsi

4 200

28

Ümid bələdiyyəsi

Ümid qəsəbəsi

800

Nərimanov rayonu

29

Nərimanov bələdiyyəsi

Nərimanov rayonu

152 000

Nəsimi rayonu

30

Nəsimi bələdiyyəsi

Nəsimi rayonu

200 000

Nizami rayonu

31

Nizami bələdiyyəsi

Nizami rayonu

146 000

32

Keşlə bələdiyyəsi

Keşlə qəsəbəsi

16 000

Sabunçu rayonu

33

Bakıxanov bələdiyyəsi

Bakıxanov qəsəbəsi

59 000

34

Balaxanı bələdiyyəsi

Balaxanı qəsəbəsi

11500

35

Bilgəh bələdiyyəsi

Bilgəh qəsəbəsi

8500

36

Kürdəxanı bələdiyyəsi

Kürdəxanı qəsəbəsi

5000

37

Maştağa bələdiyyəsi

Maştağa qəsəbəsi

41 000

38

Nardaran bələdiyyəsi

Nardaran qəsəbəsi

7500

39

Pirşağı bələdiyyəsi

Pirşağı qəsəbəsi

5000

40

Ramana bələdiyyəsi

Ramana qəsəbəsi

7000

41

Sabunçu bələdiyyəsi

Sabunçu qəsəbəsi

18 000

42

Zabrat bələdiyyəsi

Zabrat qəsəbəsi

18 000

Səbail rayonu

43

Səbail bələdiyyəsi

Səbail rayonu

98 000

44

Badamdar bələdiyyəsi

Badamdar qəsəbəsi

11 500

45

Bibiheybət bələdiyyəsi

Bibiheybət qəsəbəsi

1 500

Suraxanı rayonu

46

Bülbülə bələdiyyəsi

Bülbülə qəsəbəsi

16 500

47

Əmircan bələdiyyəsi

Əmircan qəsəbəsi

27 000

48

Hövsan bələdiyyəsi

Hövsan qəsəbəsi

36 000

49

Qaraçuxur bələdiyyəsi

Qaraçuxur qəsəbəsi

72 000

50

Yeni Suraxanı bələdiyyəsi

Yeni Suraxanı qəsəbəsi

15 000

51

Zığ bələdiyyəsi

Zığ qəsəbəsi

6 000

Yasamal rayonu

52

Yasamal bələdiyyəsi

Yasamal rayonu

225 000


Əlavə 2
Bakı şəhər Bələdiyyə Şurasının nümunəvi strukturu





İstifadə olunmuş ədəbiyyat siyahısı





    1. Avropa Birliyi, 1985. “Yerli Özünüidarəetmə haqqında Avropa Xartiyası”, Strasburq.

    2. Avropa Şurası, 2006. “Paytaxt Şəhərlərinin Statusuna dair Quruma Üzv Dövlətlər Arasında Sorğu”, Strasburq.

    3. Daniel Kaufmann, Frannie Leautier və Massimo Mastuzzi, 2004. “İdarəetmə və Şəhər”, Ottava, Kanada, Dünya Bankı İnstitutu.

    4. David L.A. Qordon, 2006. “İyirminci Əsr Şəhərlərinin Planlaşdırılması”, Routlic, Böyük Britaniya.

    5. İllar Tonisson və Mikk Löhmus, 2006. “Öz müstəqilliklərini Qazandıqdan sonra Estoniya, Latviya və Litvada Paytaxt Şəhərlərinin İdarə Olunması”, Halduskultuur.

    6. Sulev Maeltsemees, 2007. “Mərkəzi və Şərqi Avropa, o cümlədən Qafqaz ölkələrinin Yerli Özünüidarə sistemində Paytaxt Şəhərləri”, Tallin Texniki Universiteti, Tallin.

    7. Yerli Özünüidarə Orqanları Palatası, Avropa Şurası Yerli və Regional Özünüidarə Orqanları Konqresi, 2007. “Paytaxt şəhərlərinin statusu”, Strasburq.

    8. www.citipopulation.de

    9. http://www.citymayors.com

    10. http://www.coe.int



1https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?Ref=CPL(10)4&Language=lanEnglish&Ver=original&Site=Congress&BackColorInternet=e0cee1&BackColorIntranet=e0cee1&BackColorLogged=FFC679

2 «Capital City Management in Estonia, Latvia and Lithuania After Restoring Their Independence». Administrative Culture (Halduskultuur Journal), issue: 07 / 2006, pages: 50-77


3 www.coe.int/t/R/Clrae/[Russian_doc]/[2003]/REC_133_Ru.asp#TopOfPage

4https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?Ref=REC(2007)219&Language=lanEnglish&Ver=original&Site=Congress&BackColorInternet=e0cee1&BackColorIntranet=e0cee1&BackColorLogged=FFC679

5https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?Ref=REC(2003)126&Language=lanEnglish&Ver=original&Site=Congress&BackColorInternet=e0cee1&BackColorIntranet=e0cee1&BackColorLogged=FFC679


6 http://www.bakucity.az/main/index_az.html

7 Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 16 iyun tarixli 138 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir

8 Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 16 iyun tarixli 138 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir

9 http://www.bakucity.az/main/index_az.html

10 Azərbaycan Respublikasında 2009-cu ildə əhalinin siyahıya alınmasının ilkin nəticələrinə görə, 13.04.2009 tarixinə. Mənbə: Dövlət statistika komitəsi

1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©atelim.com 2016
rəhbərliyinə müraciət