Ana səhifə

Ecaz­kar can­LI­lar harun yəhya müƏLLİf və onun əSƏRLƏRİ haqqinda


Yüklə 424.65 Kb.
səhifə6/6
tarix26.06.2016
ölçüsü424.65 Kb.
1   2   3   4   5   6

Tük­lər­də olan bü­tün bu in­cə qu­ru­luş hər quş­da var. Bü­tün quş­la­rın tük­lə­ri on­la­rın uç­ma­sı­nı tə­min edən xü­su­siy­yət­lə­rə ma­lik­dir. Bu­ra­da gös­tə­ri­lən­lər haq­qın­da dü­şü­nən və fi­kir yü­rü­dən bir in­san quş­lar­da olan bü­tün bu qa­nu­na­uy­ğun­luq­la­rı gö­rə­cək və bu­nun Al­la­ha aid ol­du­ğu­nu da dər­hal an­la­ya­caq. Jal­nız quş­la­rın bu xü­su­siy­yə­ti­ni dü­şün­mək Al­la­hın nə qə­dər bö­yük bir gü­cə sa­hib ol­du­ğu­nu dərk et­mək üçün ki­fa­yət­dir.

Qu­ran ayə­lə­rin­də iman gə­ti­rən in­san­la­rın Al­la­hın ya­rat­dı­ğı can­lı­lar haq­qın­da dü­şün­mə­sin­dən və be­lə de­dik­lə­rin­dən bəhs edi­lir:

«Göy­lə­rin və ye­rin hök­mü Al­la­ha məx­sus­dur. Al­lah hər şe­yə qa­dir­dir! Hə­qi­qə­tən göy­lə­rin və ye­rin ya­ra­dıl­ma­sı, ge­cə ilə gün­dü­zün bir-bi­ri­ni əvəz et­mə­si ağıl sa­hib­lə­ri üçün qə­ti də­lil­lər­dir. O kəs­lər ki, ayaq üs­tə olan­da da, otu­ran­da da, uza­nan­da da Al­la­hı xa­tır­lar, göy­lə­rin və ye­rin ya­ra­dıl­ma­sı haq­qın­da dü­şü­nər­lər: «Ey Rəb­bi­miz! Sən bun­la­rı boş ye­rə ya­rat­ma­mı­san! Sən pak və mü­qəd­dəs­sən! Bi­zi cə­hən­nəm odu­nun əza­bın­dan Özün qo­ru!»« («Ali-İm­ran» su­rə­si, 189-191).


QUŞ­LA­RIN HA­VA­DA SÜZ­MƏ TEX­Nİ­KA­SI
Uçuş çox­lu ener­ji tə­ləb edən bir pro­ses­dir. Quş­lar isə ki­çik can­lı­lar­dır və bə­dən­lə­rin­də sax­la­nan eh­ti­yat ener­ji də tü­kə­nən­dir. Quş­lar eh­ti­yac duy­duq­la­rı ener­ji­nin bö­yük bir his­sə­si­ni xü­su­si uçuş tex­ni­ka­sı­nın va­si­tə­si­lə əl­də edir­lər. Ha­va­da qa­nad çal­ma­dan süz­mək quş­la­rın ən çox is­ti­fa­də et­di­yi tex­ni­ka­lar­dan bi­ri­dir. Mə­sə­lən, kər­kəs­lər mü­va­fiq yük­sək­lik­də sü­zə­rək uç­maq üçün is­ti ha­va axın­la­rı­na uy­ğun xü­su­si bir üsul tət­biq edir­lər. Bir is­ti ha­va axı­nın­dan di­gə­ri­nə sü­zə­rək gün ər­zin­də çox ge­niş bir sa­hə üzə­rin­də uça bi­lir­lər.

Bir yer­dən baş­qa bir ye­rə kö­çüb ge­dən quş­lar da ener­ji­yə qə­na­ət et­mək üçün süz­mə tex­ni­ka­sın­dan is­ti­fa­də edir. Mə­sə­lən, ley­lək­lər kö­çən za­man is­ti ha­va axın­la­rı­nın va­si­tə­si­lə uçur. Mər­kə­zi Av­ro­pa­da məs­kun­la­şan ağ ley­lək qı­şı Af­ri­ka­da ke­çir­mək üçün 7000 km-lik bir mə­sa­fə­yə köç edir. Əgər bü­tün yo­lu qa­nad ça­la­raq keç­sə, on­da gə­rək get­di­yi yol bo­yun­ca dörd yer­də da­yan­sın. La­kin ağ ley­lək bu sə­fə­ri­ni üç həf­tə­də və gü­nün 6-7 saa­tı­nı is­ti ha­va axı­nı ara­sın­da mü­hər­rik­siz uçan apa­rat ki­mi uça­raq və ener­ji­si­nin bö­yük bir his­sə­si­nə qə­na­ət edə­rək ba­şa vu­rur.

Su qu­ru­dan da­ha gec isin­di­yi üçün də­niz­lə­rin üs­tün­də is­ti ha­va axı­nı əmə­lə gəl­mir. Elə bu­na gö­rə də kö­çə­ri quş­lar də­niz üzə­rin­dən uzun sə­fə­rə çıx­ma­ğı de­yil, qu­ru sa­hə­si üzə­rin­dən uç­ma­ğı üs­tün tu­tur­lar. Jə­qin ki, ha­mı­nız bə­zi möv­süm­lər­də göy üzü­nü ör­tən ley­lək qa­tar­la­rı­nı gör­mü­sü­nüz. Ona gö­rə ki, ley­lək­lər də qu­ru sa­hə­si üzə­rin­dən kö­çüb get­mə­yə üs­tün­lük ve­rən quş­lar­dan­dır. Də­niz­lə­rin üzə­rin­də is­ti ha­va­nın ol­ma­dı­ğı­nı bil­mə­mə­yi­niz çox tə­bii­dir, la­kin ley­lək­lər bu­nu çox yax­şı bi­lir­lər.

Al­bat­ros, qa­ğa­yı və baş­qa də­niz quş­la­rı isə hün­dür dal­ğa­la­rın ya­rat­dı­ğı ha­va axın­la­rın­dan is­ti­fa­də edə­rək ener­ji­yə qə­na­ət edir­lər. Hün­dür dal­ğa­lar üzə­rin­də uçan bu də­niz quş­la­rı yu­xa­rı­ya doğ­ru hə­rə­kət edən ha­va­nın qal­dı­rı­cı qüv­və­sin­dən ya­rar­la­nır­lar.

Bu­ra­da ve­ri­lən bir ne­çə mi­sal­dan da ay­dın ol­du ki, bü­tün quş­lar han­sı tex­ni­ka­dan is­ti­fa­də et­dik­lə­ri­ni, ha­ra get­dik­lə­ri­ni, han­sı yo­lu seç­mək la­zım ol­du­ğu­nu yax­şı bi­lir­lər. İs­ti ha­va axı­nı və ya dal­ğa­la­rın əmə­lə gə­tir­di­yi ha­va axın­la­rı va­si­tə­si­lə uçan­lar heç bir prob­lem­lə üz­ləş­mir. Çün­ki Al­lah hər can­lı­ya eh­ti­yac duy­du­ğu mə­lu­mat­la­rı il­ham edir. Bu­nun sa­yə­sin­də də on­lar et­dik­lə­ri bü­tün hə­rə­kət­lə­ri yax­şı bi­lir­lər. Al­lah Qu­ran­da quş­la­rın ha­va­da­kı hə­rə­kə­ti­nə diq­qət çək­miş və bir ayə­də be­lə bu­yur­muş­dur:

«Mə­gər göy­lər­də və yer­də olan­la­rın, qa­nad­la­rı­nı açıb uçan quş­la­rın Al­la­hı təq­dis edib şə­ni­nə tə­rif­lər de­dik­lə­ri­ni gör­mür­sən­mi? Al­lah on­lar­dan hər bi­ri­nin dua­sı­nı, şükr-sə­na­sı­nı bi­lir. Al­lah on­la­rın nə et­dik­lə­ri­ni bi­lən­dir!» («Nur» su­rə­si, 41).


SU­JU QAJ­ÇI Kİ­Mİ KƏ­SƏN SU QU­ŞU
Bir çox quş­lar qa­nad­la­rı su­ya to­xun­du­ğu za­man uça bil­mir, çün­ki su tük­lə­ri bir-bi­ri­nə ya­pış­dı­rır və quş qa­nad­la­rı­nı hə­rə­kət et­di­rə bil­mir. Su quş­la­rı isə bü­tün gün ər­zin­də su­ya gi­rib-çı­xır­lar, la­kin on­lar­da be­lə bir prob­lem ya­ran­mır. Bu qey­ri-adi və­ziy­yə­tin sə­bə­bi ilə siz də ma­raq­lan­dı­nız, elə de­yil­mi?

Su quş­la­rı­nın qa­nad­la­rın­da su ilə tə­mas­da ol­duq­la­rı za­man tük­lə­ri­nin bir-bi­ri­nə ya­pış­ma­sı­nın qar­şı­sı­nı alan yağ var. Bu­nun sa­yə­sin­də quş­lar su­da və qu­ru­da ra­hat hə­rə­kət edə bi­lir­lər. Skim­mer də bir su qu­şu­dur, la­kin onun bə­də­nin­də bu yağ­dan yox­dur. Bu­na gö­rə də o, baş­qa su quş­la­rı ki­mi ov et­mək üçün su­ya gi­rə bil­mir. Bəs su­da hə­rə­kət edə bil­mə­yən bu quş­lar ne­cə qi­da­la­na­caq­lar?

Son­suz şəf­qət və mər­hə­mət sa­hi­bi olan Al­lah bu qu­şun alt dim­di­yi­ni üst dim­di­yin­dən uzun ya­rat­mış­dır. Uzun alt dim­di­yi­nin uc­la­rı to­xu­nu­şa qar­şı çox həs­sas­dır. Bun­dan əla­və, su qu­şu­nun qa­nad­la­rı elə bir qü­sur­suz qu­ru­lu­şa ma­lik­dir ki, su üzə­rin­də heç bir qa­nad çal­ma­dan uzun müd­dət sü­zə bi­lir. Alt dim­di­yi­ni su­ya sa­la­raq və su­yu ey­nən qay­çı ki­mi kə­sə­rək uçur. Həs­sas dim­di­yi bir ova to­xun­du­ğu za­man quş hə­min an­da bu­nu hiss edir və ovu­nu tu­tur. Bu quş Al­la­hın bü­tün can­lı­la­rı heç bir nü­mu­nə ol­ma­dan ya­rat­ma­sı­nın də­lil­lə­rin­dən­dir.
RE­AK­TİV MÜ­HƏR­RİK Kİ­Mİ HƏ­RƏ­KƏT EDƏN MÜ­RƏK­KƏB BA­LIQ­LA­RI
Mü­rək­kəb ba­lıq­la­rı nə qə­dər «ba­lıq» ad­lan­dı­rıl­sa­lar da bə­dən­lə­rin­də sü­mük ol­ma­dı­ğı üçün baş­qa ba­lıq­lar­dan çox fərq­lə­nir­lər. Jə­qin ki, sü­mü­yü ol­ma­yan bu ba­lıq­la­rın ne­cə hə­rə­kət et­mə­si haq­qın­da dü­şü­nür­sü­nüz. Mü­rək­kəb ba­lıq­la­rı­nın çox hey­rə­ta­miz bir hə­rə­kə­ti var. On­la­rın yum­şaq əzə­lə­lər­dən təş­kil olu­nan bə­də­ni qa­lın də­ri qa­tı ilə ör­tü­lüb. Bu də­ri qa­tı­nın al­tın­da yer­lə­şən əzə­lə­lə­ri va­si­tə­si­lə bə­dən­lə­ri­nə su yı­ğır, son­ra isə bu su­yu qüv­vət­li bir şə­kil­də ge­ri püs­kür­də­rək üzür­lər.

Mü­rək­kəb ba­lıq­la­rın­da­kı be­lə su püs­kürt­mə sis­te­mi çox qa­rı­şıq­dır. Hey­va­nın ba­şı­nın hər iki tə­rə­fin­də ci­bə bən­zə­yən açıq yer var. Ba­lıq bu açıq yer­dən al­dı­ğı su­yu bə­də­ni­nin için­də­ki si­lind­rik boş­lu­ğa çə­kir. Da­ha son­ra isə bu su­yu ba­şı­nın ar­xa­sın­da olan na­zik bir bo­ru­dan yük­sək təz­yiq­lə püs­kü­rür. Hey­van bu­nun sa­yə­sin­də ya­ra­nan təz­yiq­lə əks tə­rə­fə doğ­ru sü­rət­lə hə­rə­kət edir. Həm­çi­nin onu ov­la­maq is­tə­yən düş­mən­lə­rin­dən də ani bir hə­rə­kət­lə qa­çır. Əgər qa­çış sü­rə­ti ki­fa­yət qə­dər ol­maz­sa, nə­lə­rin baş ve­rə­cə­yi­ni dü­şü­nə bi­lər­si­niz. Bu və­ziy­yət­də isə mü­rək­kəb ba­lı­ğı bə­də­nin­də ha­sil et­di­yi tünd rəng­li bo­ya­nı bu­lud şək­lin­də düş­mən­lə­ri­nə qar­şı püs­kü­rür. Hə­min bu­lud hü­cum edən hey­va­nı az­dı­rır. Bu bir ne­çə sa­ni­yə­lik çaş­qın­lıq mü­rək­kəb ba­lı­ğı üçün ki­fa­yət­dir. Ja­rat­dı­ğı bu­lu­dun ar­xa­sın­da itən mü­rək­kəb ba­lı­ğı sü­rət­lə bu yer­dən uzaq­la­şır.

Baş­qa can­lı­lar­da ol­du­ğu ki­mi mü­rək­kəb ba­lı­ğın­da olan bu xü­su­siy­yət­lər də hər şe­yin ya­ra­dı­cı­sı olan Al­la­hın əsə­ri­dir. Al­lah Özün­dən baş­qa tan­rı ol­ma­dı­ğı­nı bir ayə­də be­lə bil­di­rir:

«De ki: «Ey Mə­nim iman gə­ti­rən bən­də­lə­rim! Rəb­bi­niz­dən qor­xun. Bu dün­ya­da yax­şı­lıq edən­lə­rə yax­şı­lıq var­dır. Al­la­hın ye­ri ge­niş­dir. Jal­nız səbr edən­lə­rə say­sız-he­sab­sız mü­ka­fat ve­ri­lə­cək­dir!» («Zu­mər» su­rə­si, 10).


VƏH­Şİ BOZ QAZ­LAR
Vəh­şi boz qaz­lar 8000 metr ki­mi ina­nıl­maz bir hün­dür­lük­də uça bi­lir­lər. Bu, çox çə­tin bir iş­dir, bir çox can­lı­lar bu hün­dür­lük­də hət­ta nə­fəs də ala bil­məz. Bu­nun sə­bə­bi at­mos­fer­də yu­xa­rı qalx­dıq­ca ha­va­da­kı ok­si­ge­nin miq­da­rı­nın azal­ma­sı­dır. Bu hal hün­dür­lük­də nə­fəs al­ma­ğı çə­tin­ləş­di­rir. Biz in­san­la­rın da hər han­sı bir da­ğa çıx­dı­ğı­mız za­man çə­tin nə­fəs al­ma­ğı­mı­zın sə­bə­bi bu­dur. Bu­na gö­rə də at­mos­fe­rin be­lə hün­dür­lü­yün­də uçan quş da­ha sü­rət­lə qa­nad çal­maq məc­bu­riy­yə­tin­də­dir. Çox qa­nad çal­maq üçün də quş da­ha çox ok­si­gen sərf et­mə­li­dir. Bu isə qu­şun işi­ni çox çə­tin­ləş­di­rə­cək bir hal­dır. La­kin quş­lar hət­ta min metr hün­dür­lük­də də uç­sa­lar, heç vaxt çə­tin­lik­lə üz­ləş­mir­lər. Çün­ki bu hey­van­larn ci­yər­lə­ri hün­dür­lük­də­ki az ok­si­gen­dən ən sə­mə­rə­li is­ti­fa­də edə bi­lə­cək şə­kil­də ya­ra­dıl­mış­dır.

On­la­rın baş­qa can­lı­lar­dan fərq­li fəa­liy­yət gös­tə­rən ağ­ci­yə­ri ki­fa­yət qə­dər ha­va ol­ma­yan bir yer­də nor­ma­dan ar­tıq ener­ji al­ma­sı­nı tə­min edir. Bu isə bi­zə Al­la­hın qü­sur­suz ya­rat­ma­sı­nı sü­but edən ör­nək­lər­dən bi­ri­dir.


Mİ­SİL­SİZ TƏH­LÜ­KƏ­SİZ­LİK SİS­TE­Mİ
Su sət­hi­nə ya­xın ya­şa­yan bə­zi can­lı­lar həm su­yun üzə­rin­dən, həm də dib­dən ola bi­lə­cək təh­lü­kə­lər­lə üz-üzə­dir. Bu can­lı­lar ina­nıl­maz bir mü­da­fiə sis­te­mi­nə ma­lik­dir, on­la­rın rən­gi şəf­faf­dır. Şə­kil­lər­də də gör­dü­yü­nüz ki­mi, bu xü­su­siy­yət­lə­ri sa­yə­sin­də düş­mən­lə­ri tə­rə­fin­dən se­çi­lə bil­mir­lər. Jen­gəc, kre­vet və kör­pə ba­lıq­lar bu şə­kil­də şəf­faf ya­ra­dıl­mış­lar.

Bu ki­çik can­lı­la­rın ya­şa­dıq­la­rı ye­rin şə­rai­ti­ni öz­lə­ri­nin tə­yin edib bu­na uy­ğun rəng al­ma­sı müm­kün de­yil. Bun­dan əla­və, bu hey­van­lar öz­lə­ri­ni mü­da­fiə et­mək la­zım gəl­di­yi­ni ha­ra­dan bi­lir­lər? Ət­raf­da düş­mən­lə­ri­nin ol­du­ğu­nu və şəf­faf ol­duq­la­rı za­man düş­mən­lə­ri­nin on­la­rı gör­mə­yə­cə­yi­ni ne­cə bi­lir­lər?

Hər şe­yi qü­sur­suz ya­ra­dan Al­lah bu ki­çik və mü­da­fiə­siz can­lı­la­rı da mü­kəm­məl bir şə­kil­də ya­rat­mış­dır. Al­lah qo­ru­yan, nə­za­rət edən və mü­ha­fi­zə edən­dir. Son­suz şəf­qət sa­hi­bi olan Rəb­bi­miz bü­tün can­lı­lar üçün xü­su­si bir mü­da­fiə üsu­lu ya­rat­mış­dar. Bu can­lı­lar da şəf­faf­lıq­la­rı ilə qo­ru­nur­lar. Al­lah bü­tün can­lı­la­rı nöq­san­sız ya­ra­dan­dır. Rəb­bi­miz hər şe­yi ən mü­kəm­məl şə­kil­də ya­rat­dı­ğı­nı ayə­lə­rin­də bi­zə be­lə bil­di­rir:

«Jed­di gö­yü qat-qat ya­ra­dan da Odur. Sən Rəh­ma­nın ya­rat­dı­ğın­da heç bir uy­ğun­suz­luq gör­məz­sən. Bir gö­zü­nü qal­dı­rıb bax, heç ora­da bir ya­rıq, çat­daq gö­rə bi­lər­sən­mi?! Son­ra gö­zü­nü qal­dı­rıb iki də­fə bax. Göz ora­da zə­if, yor­ğun dü­şə­rək ye­nə də sə­nə tə­rəf qa­yı­da­caq­dır!» («Mülk» su­rə­si, 3-4).


NƏ­Tİ­CƏ
Əziz uşaq­lar, si­zin üçün ha­zır­la­nan bu ki­tab­da Al­la­hın ya­rat­dı­ğı ecaz­kar can­lı­lar­dan bir ne­çə nü­mu­nə­yə yer ayır­dıq. Məq­sə­di­miz bu can­lı­lar­da­kı hey­rə­ta­miz xü­su­siy­yət­lər və bə­zi dü­şü­nül­müş dav­ra­nış­lar ba­rə­də da­nı­şa­raq bü­tün bun­la­rın tə­sa­dü­fən möv­cud ol­ma­dı­ğı­nı, ha­mı­sı­nın ya­ra­dı­cı­sı­nın Al­lah ol­du­ğu­nu bir da­ha siz­lə­rə bil­dir­mək­dir.

Xü­su­si­lə qeyd edil­mə­li­dir ki, si­zin də yax­şı bil­di­yi­niz ki­mi, ki­tab­da olan nü­mu­nə­lər yer üzün­də möv­cud olan can­lı­la­rın çox ki­çik bir his­sə­si­dir. Bun­lar­dan əla­və su­da, qu­ru­da və ha­va­da ya­şa­yan mil­yon­lar­la can­lı nö­vü var. Bu can­lı­la­rın ha­mı­sı da müx­tə­lif bə­dən qu­ru­lu­şu­na, müx­tə­lif dav­ra­nış­la­ra ma­lik­dir. Mə­sə­lən, bir qu­şun as­lan ki­mi və bir fi­lin də ör­dək ki­mi qi­da­lan­ma­sı müm­kün de­yil. Pi­şik­lə­rin xa­ri­ci gö­rü­nü­şü ilə zeb­ra­la­rın gö­rü­nü­şü ey­ni de­yil, bir tim­sah həm su­da, həm də qu­ru­da ya­şa­dı­ğı hal­da mey­mun hət­ta su­ya da gir­mir. Qı­sa­sı, bü­tün can­lı­la­rın xü­su­siy­yət­lə­ri yal­nız öz növ­lə­ri­nə xas­dır.

Şüb­hə­siz ki, siz bü­tün bun­la­rı ya­ra­da­nın, on­la­ra bü­tün xü­su­siy­yət­lə­ri ve­rə­nin, hər hə­rə­kət­lə­ri­ni on­la­ra öy­rə­də­nin Rəb­bi­miz ol­du­ğu­nu bi­lir­si­niz. Əgər bu gü­nə qə­dər bil­mir­di­niz­sə də bu ki­ta­bı oxu­duq­dan son­ra bu­nu tam öy­rən­di­niz. İn­di bil­dik­lə­ri­ni­zi baş­qa­la­rı­na da öy­rə­din. Bü­tün can­lı­la­rı ya­ra­da­nın Al­lah ol­du­ğu­nu, can­lı­lar­da­kı bu qey­ri-adi müx­tə­lif­li­yi ya­rat­maq­la Rəb­bi­miz Özü­nün mi­sil­siz ağıl sa­hi­bi ol­du­ğu­nu bi­zə bil­dir­di­yi­ni ət­ra­fı­nız­da­kı­la­ra da ba­şa sa­lın.

Bun­la­rı ye­ri­nə ye­tir­di­yi­niz za­man Al­la­hın si­zi da­ha çox se­və­cə­yi­ni, si­zin üçün dün­ya­da və axi­rət­də çox­lu ne­mət­lər ve­rə­cə­yi­ni də yad­dan çı­xar­ma­yın. Bu­nu heç vaxt unut­ma­yın. Bö­yük qüv­və sa­hi­bi­nin, hər şe­yin sa­hi­bi olan Rəb­bi­mi­zin sev­di­yi in­san ol­maq çox asan­dır. Siz Al­la­hın var­lı­ğı­nı in­san­la­ra öy­rə­dən­də və müs­bət əməl­lər gör­dü­yü­nüz za­man yax­şı­lıq et­miş olur­su­nuz. Al­lah yax­şı­lıq edən in­san­la­ra ayə­lə­rin­də be­lə müj­də ve­rir:

«Xeyr, on­la­rın de­di­yi ki­mi de­yil, ək­si­nə, yax­şı iş­lər gö­rüb öz­lə­ri­ni Al­la­ha təs­lim edən­lə­rin Rəb­bi ya­nın­da mü­ka­fa­tı var­dır. On­la­rın heç bir qor­xu­su yox­dur və on­lar qəm-qüs­sə gör­məz­lər» («Bə­qə­rə» su­rə­si, 112).

«Hər kəs yax­şı əməl­lə gəl­sə, onu bu əmə­lin mü­qa­bi­lin­də bir mü­ka­fat göz­lə­yir. Be­lə­lə­ri o gü­nün dəh­şət­li qor­xu­sun­dan əmin-aman­lıq için­də olur­lar» («Nəml» su­rə­si, 89).

ŞƏ­Kİ­LAL­TI JA­ZI­LAR
səh.11
«O, ya­ra­dan, yox­dan var edən və su­rət ve­rən Al­lah­dır. Ən gö­zəl ad­lar an­caq Ona məx­sus­dur. Göy­lər­də və yer­də on­la­rın ha­mı­sı Onu təq­dis edib şə­ni­nə tə­rif­lər de­yər. O, ye­nil­məz qüv­və və hik­mət sa­hi­bi­dir!» («Həşr» su­rə­si, 24).
15

«Ey in­san­lar! Al­la­hın si­zə olan ne­mə­ti­ni ya­da sa­lın. Al­lah­dan baş­qa si­zə göy­lər­dən və yer­dən ru­zi ve­rən bir xa­liq var­mı?! On­dan baş­qa heç bir tan­rı yox­dur. Elə isə ne­cə dön­də­ri­lir­si­niz?» («Fa­tir» su­rə­si, 3).


17
Şə­kil­lər­də gör­dü­yü­nüz quş­lar düş­mən­lə­ri­nin içə­ri gir­mə­si­nin qar­şı­sı­nı alan yu­va­lar qu­rur. Ter­mit­lə­rin yan­da­kı qül­lə­yə bən­zər və üst­də­ki man­tar şə­kil­li yu­va­la­rı isə bir qa­la ki­mi möh­kəm­dir.
18
Qun­duz­lar öz çək­dik­lə­ri xü­su­si bir bənd­lə su­yun qar­şı­sı­nı kə­sə­rək mü­kəm­məl bir yu­va qu­ru­lar.
21

qa­rış­qa­nın yem ax­tar­dı­ğı yol

yu­va

yu­va­ya qa­yı­dan yol



Jan­da­kı ki­çik qa­rış­qa kom­pas­dan is­ti­fa­də et­mə­dən səh­ra­da yo­lu­nu ta­pır. Ju­xa­rı­da­kı xə­ri­tə­də isə bu qa­rış­qa­nın get­di­yi yo­lu gö­rür­sü­nüz.
23

«Müş­rik­lər Al­la­hı qo­yub göy­lər­dən və yer­dən on­la­ra ve­rə­cək heç bir ru­zi­si ol­ma­yan və bu­na güc­lə­ri də çat­ma­yan büt­lə­rə iba­dət edir­lər. Onun ya­rat­dıq­la­rı­nı Al­la­ha bən­zət­mə­yin. Al­lah bi­lir, siz isə bil­mir­si­niz!» («Nəhl» su­rə­si, 73-74).


25

Ki­çik can­lı­lar olan bu qa­rış­qa­lar mik­rob­la­rın on­la­rın zə­rər ve­rə­cə­yi­ni bi­lib bu­na uy­ğun təd­bir gö­rür­lər. Mü­əy­yən bir tur­şu ha­sil edir və mik­rob­la­rı zə­rər­siz­ləş­di­rir­lər. Bü­tün bun­la­rı et­mə­yi qa­rış­qa­ya il­ham edən Al­lah­dır.


28

«Si­zin ya­ra­dı­lı­şı­nız­da və ya­yıb sə­pə­lə­di­yi can­lı­lar­da tam yə­qin­lik­lə ina­nan­lar üçün əla­mət­lər var­dır» («Ca­si­yə» su­rə­si, 4).


30

Quş­lar yu­va­la­rı­nı çox sağ­lam bir şə­kil­də və xü­su­si ola­raq seç­dik­lə­ri təh­lü­kə­siz yer­lər­də qu­rur­lar.


31

«Göy­lər­də və yer­də nə var­sa, ha­mı­sı Onun­dur. Hə­qi­qə­tən Al­lah eh­ti­yac­sız­dır və hər cür şük­rə, tə­ri­fə la­yiq­dir!» («Həcc» su­rə­si, 64).


41

«Hə­qi­qə­tən göy­lə­rin və ye­rin ya­ra­dıl­ma­sın­da, ge­cə ilə gün­dü­zün bir-bi­ri­ni əvəz et­mə­sin­də, içə­ri­sin­də in­san­lar üçün mən­fə­ət­li şey­lər olan gə­mi­lə­rin də­niz­lə­rin­də üz­mə­sin­də, qu­ru­yan yer üzü­nü Al­la­hın göy­dən yağ­mur yağ­dı­ra­raq ye­ni­dən di­rilt­mə­sin­də, cins-cins hey­van­la­rı onun hər tə­rə­fi­nə yay­ma­sın­da, kü­lə­yin bir səmt­dən baş­qa bir səm­tə əs­mə­sin­də, göy­lə yer ara­sın­da ta­be bu­lud­la­rın hə­rə­kə­tin­də ağıl və dü­şün­cə sa­hi­bi olan in­san­lar üçün əla­mət­lər var­dır» («Bə­qə­rə» su­rə­si, 164).


43

Sol­da gör­dü­yü­nüz şə­kil çox qə­dim­də ya­şa­mış bir ba­lı­ğın qa­lı­ğı, yə­ni daş­laş­mış for­ma­sı­dır. On­dan alt­da­kı şə­kil isə bu daş­laş­mış for­ma­nın bu gün ya­şa­yan bir nü­mu­nə­si­dir. Gör­dü­yü­nüz ki­mi, ara­la­rın­da heç fərq yox­dur.


45

Ma­kau de­yi­lən tu­tu­qu­şu cin­si­nin şə­kil­də gö­rün­dü­yü ki­mi gil­li qa­ya­lar ye­di­yi­ni bu ki­tab­dan oxu­du­nuz. Əgər bu şək­li ki­ta­bı oxu­maz­dan əv­vəl gör­səy­di­niz, quş­la­rın dav­ra­nı­şı si­zi çox hey­rət­lən­di­rər, hət­ta nə et­dik­lə­ri­ni də ba­şa düş­məz­di­niz. La­kin in­di ma­kau­la­rın nə üçün gil ye­di­yi­ni bi­lir­si­niz. Ən əsa­sı isə bu hə­rə­kət­lə­ri on­la­ra Al­la­hın öy­rət­di­yi­ni ar­tıq bi­lir­si­niz. Bu öy­rən­dik­lə­ri­ni­zi baş­qa­la­rı­na da çat­dı­rın və on­la­rın da Al­la­ha olan iman­la­rı­nı ar­tı­rın.


46

«Mə­gər on­lar öz-öz­lük­lə­rin­də Al­la­hın göy­lə­ri, ye­ri və on­la­rın ara­sın­da­kı­la­rı an­caq haqq-əda­lət­lə və mü­əy­yən bir müd­dət üçün ya­rat­dı­ğı­nı dü­şün­mür­lər­mi? Hə­qi­qə­tən in­san­la­rın ço­xu Rəb­bi ilə qar­şı­la­şa­ca­ğı­nı in­kar edir» («Rum» su­rə­si, 8).


51

Çox-çox il­lər bun­dan əv­vəl ya­şa­mış bir daş­laş­mış nau­ti­lus (aşa­ğı­da) və bu­gün­kü nau­ti­lus ara­sın­da heç bir fərq ol­ma­dı­ğı­na diq­qət et­di­niz­mi?


52

«...Rəb­bim hər şe­yi öz el­mi ilə eh­ti­va et­miş­dir. Mə­gər dü­şü­nüb öyüd-nə­si­hət qə­bul et­mir­si­niz?» («Ənam» su­rə­si, 80).


58

Alim­lər ne­çə il­lər­dir işıl­da­quş­la­rın saç­dı­ğı işı­ğı təq­lid et­mək üçün ça­lı­şır, la­kin bu­na mü­vəf­fəq ola bil­mir­lər. Bu hal bi­zə Al­la­hın işıl­da­quş­la­rı qü­sur­suz şə­kil­də ya­rat­dı­ğı­nı gös­tə­rən də­lil­lər­dən bi­ri­dir.


60

Şə­kil­lər­də gör­dü­yü­nüz bu can­lı­lar çox də­rin olan də­niz­lər­də Al­la­hın on­la­ra ver­di­yi işıq­saç­ma xü­su­siy­yət­lə­ri sa­yə­sin­də hə­yat­la­rı­nı sür­dü­rür­lər.


62

«Göy­lər­də və yer­də kim var­sa Onun­dur. Ha­mı­sı Ona bo­yun əyər! Məx­lu­qa­tı əv­vəl­cə­dən yox­dan var edən, son­ra da ye­ni­dən di­ril­də­cək Odur. Bu Onun üçün asan­dır. Göy­lər­də və yer­də olan ən yük­sək si­fət yal­nız Ona məx­sus­dur. O, ye­nil­məz qüv­və və Hik­mət sa­hi­bi­dir!» («Rum» su­rə­si, 26-27).


65
Aşa­ğı­da­kı şə­kil­də tu­tu­qu­şu ba­lı­ğı­nı qo­ru­yan ya­taq ör­tü­yü­nü gö­rür­sü­nüz.
68

Əq­rəb ba­lıq­la­rı xü­su­si rəng­lə­ri sa­yə­sin­də qa­ya­lıq­lar­da asan­lıq­la giz­lə­nir­lər.


70
Er­kək də­niz atı və ba­la­la­rı.
85

Pa­lıd ağa­cın­da­kı oyuq­lar­da pa­lıd qo­za­la­rı­nı giz­lə­dən ağac­də­lən (yu­xa­rı tə­rəf­də sol­da) və baş­qa bir ağac­də­lən nö­vü (sağ­da).


88

Nə­həng qa­nad­la­rı olan al­bat­ros di­gər quş­lar­dan fərq­li ola­raq uç­maq üçün bir müd­dət yer­də qaç­ma­lı­dır.


98

Göy üzün­də qa­tar-qa­tar uçan quş­lar Al­la­hın Qu­ran­da bi­zə bil­dir­di­yi və üzə­rin­də dü­şün­mə­yi­mi­zi is­tə­di­yi ayə­lər­dən yal­nız bi­ri­dir.


105

Van­tuz ba­lı­ğı­nın alt tə­rəf­dən gö­rü­nü­şü.


112

Əli­ni­zə bir quş tü­kü alıb ba­xın. Tük­də­ki bir-bi­ri­nin içi­nə keç­miş qar­ma­ğa­bən­zər qu­ru­lu­şu siz də gö­rə­cək­si­niz.


117

«...Al­lah su­da və qu­ru­da nə var­sa bi­lir. Elə bir dü­şən yar­paq yox­dur ki, Al­lah onu bil­mə­sin. Je­rin zül­mət­lə­ri için­də elə bir to­xum, elə bir şey yox­dur ki, məhz açıq-ay­dın ki­tab­da ol­ma­sın!» («Ənam» su­rə­si, 59).


118

«O kəs­lər ki, sö­zü din­lə­yib onun ən gö­zə­li­nə uyar­lar. On­lar Al­la­hın doğ­ru yo­la yö­nəlt­di­yi kim­sə­lər­dir. Ağıl sa­hib­lə­ri də elə on­lar­dır» («Zu­mər» su­rə­si, 18).


121
«Bi­lin və agah olun ki, göy­lər­də və yer­də nə var­sa, ha­mı­sı Al­la­hın­dır. O, hə­qi­qə­tən si­zin nə əməl sa­hi­bi ol­du­ğu­nu­zu və məx­lu­qa­tın Onun Hü­zu­ru­na qay­ta­rı­la­caq­la­rı gü­nü bi­lir. Al­lah on­la­ra nə et­dik­lə­ri­ni xə­bər ve­rə­cək­dir. Al­lah hər şe­yi bi­lən­dir!» («Nur» su­rə­si, 64).
123

Şə­kil­lər­də­ki şəf­faf yen­gəc­lə­ri gö­rə bi­lir­si­niz­mi? Al­la­hın şəf­faf bə­dən­li ya­rat­dı­ğı bu can­lı­la­rı düş­mən­lə­ri də gör­mək­də çə­tin­lik çə­kir­lər.
1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©atelim.com 2016
rəhbərliyinə müraciət